ဘူတီလိုင်တ်အေဒ် ဟိုက်ဒရောက်စီတောလူဝင် (ဘီအေခ်တီ) သည် နှစ်စဥ် သန်းပေါင်းများစွာ အသုံးပြုသည့် အဖြူရောင် ကျောက်စွဲသော သို့မဟုတ် ကျောက်စွဲသော မှုန်မှုန်များဖြစ်သည့် စက်မှုလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ အောက်စီဒန့်တ် ဖျက်သိမ်းရေး ဓာတုပစ္စည်းဖြစ်သည်။

မိတ်ဆက်ခြင်း - အောက်စီဒန့်တ် ဖျက်သိမ်းရေး ဓာတုပစ္စည်းများ၏ ကမ္ဘာကို ဝင်ရောက်ခြင်း
ခေတ်မှီ စက်မှုလုပ်ငန်း လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် ဓာတုပစ္စည်းတစ်မျိုး ရှိပါသည်။ ထိုဓာတုပစ္စည်းသည် သင့်၏ နေ့စဥ် နေ့ခင်းစာ ट်မီလ်၊ သင့်၏ နေ့စဥ် အလှကုန်ပစ္စည်းများနှင့် ကားအင်ဂျင်ဆီတွင်ပါ တွေ့နိုင်ပါသည်။ ထိုဓာတုပစ္စည်းမှာ ဘူတီလိုင်တ်အေဒ် ဟိုက်ဒရောက်စီတောလူဝင် ဖြစ်ပြီး ဘီအေခ်တီ ဟု အတိုကောက်ခေါ်သည်။
ဘီအေခ်တီသည် သင် မကြားဖူးသည့် အရေးအကြီးဆုံး ဓာတုပစ္စည်းများထဲမှ တစ်မျိုးဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ထိုဓာတုပစ္စည်းကို အစားအစာ၊ စက်မှုလုပ်ငန်း၊ အလှကုန်ပစ္စည်းများနှင့် ဆေးဝါးများတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန်းပြန်း အသုံးပြုကြပါသည်။ နှစ်စဥ် သန်းပေါင်းများစွာ အသုံးပြုသည်။ သို့သော် ဘီအေခ်တီနှင့် ပတ်သက်သည့် အငြင်းပွားမှုများမှာ အဆုံးသတ်ခြင်း မရှိသည်။ အချို့သည် ၎င်းကို သက်တမ်းကြာရှည်စေရန် အကူအညီပေးသည့် အကာအကွယ်ပေးသူဟု မှတ်ယူကြပါသည်။ အချို့မှာ ကျန်းမ်ားရေးနောက်ဆုံး အန္တရာယ်များကို စိုးရိမ်ကြပါသည်။
ဤဆောင်းပါးသည် ဘီအိုင်တီ (BHT) ကို စူးစမ်းလေ့လာခြင်း၊ ဓာတုဗေဒအခြေခံများ၊ အသုံးပြုမှုနေရာများ၊ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုများနှင့် အစားထိုးပစ္စည်းများ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အလားအလာများအထိ အသေးစိတ်ဖော်ပြပေးပါသည်။ ထို့အတွက် ဘီအိုင်တီ (BHT) အကြောင်း အမျှတပြီး အပြည့်စုံသော အချက်အလက်များကို ဖော်ပြပေးပါသည်။
၁။ ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်းနှင့် ဖွံ့ဖြိုးမှု – ခုနှစ်သုံးဆယ်ကြာသော စက်မှုလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ သမိုင်း
၁.၁ မူလအစ – ဓာတုခန္တာမှ စက်မှုလုပ်ငန်းအဆင့်သို့ ထုတ်လုပ်မှု
ဘီအိုင်တီ (BHT) ၏ စက်မှုလုပ်ငန်းအဆင့် ထုတ်လုပ်မှုသည် ၁၉၄၀ ပုံနှိပ်နှစ်များတွင် စတင်ခဲ့ပါသည်။ သမိုင်းဝင်မှတ်တမ်းများအရ ဘီအိုင်တီ (BHT) အတွက် အမ်အိုင်ပီ (patent) ကို ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပေးခဲ့ပါသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးစီမံကိန်းအဖွဲ့ (FDA) မှ အစားအသောက်ထုတ်ကုန်များတွင် တရားဝင်အသုံးပြုရန် အတည်ပြုခဲ့ပါသည်။
ဓာတုဗေဒသမိုင်းအရ ဘီအိုင်တီ (BHT) ၏ ပေါ်ပေါက်လာမှုသည် ၂၀ ရှုိ့နှစ်အစောပိုင်းကုန်းတွင် ဇီဝဓာတုဗေဒသုတ်သမ်းများ၏ အရေးပါသော တွေ့ရှိမှုများမှ တိုက်ရိုက်အကျိုးသက်ရောက်မှုဖြစ်ပါသည်။ ဓာတုဗေဒပညာရှင်များသည် ပါရာ-ကရီဆောလ် (p-cresol) နှင့် အိုင်ဆိုဘူတီလီန် (isobutylene) တို့ကြား အယ်လ်ကီလေးရှင်း (alkylation) ဓာတ်ပုံဖော်မှုကို စနစ်တကျ လေ့လာခဲ့ပြီး ဘီအိုင်တီ (BHT) ကို ထုတ်လုပ်ရန် ထိရောက်မှုရှိသော စynthesis နည်းလမ်းကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့ပါသည်။
၁.၂ စက်မှုလုပ်ငန်းဖော်ပေါ်ရေး၏ အဆင့်သုံးဆင့်
အဆင့် ၁ (၁၉၄၀ ပုံနှုန်းများမှ ၁၉၅၀ ပုံနှုန်းများ) - ရော်ဘာလုပ်ငန်းအတွက် ကာကွယ်ရေးအေဂျင့် BHT ကို အစပိုင်းတွင် ရော်ဘာလုပ်ငန်းတွင် အဓိကအားဖြင့် အသုံးပြုခဲ့သည်။ သဘောထားရှိသောနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းဖြင့် ထုတ်လုပ်သော ရော်ဘာများသည် ထုတ်လုပ်မှု၊ သိုလှောင်မှုနှင့် အသုံးပြုမှုအတွင်း အောက်ဆီက်ရှင်န်ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ပျက်စီးလေ့ရှိပြီး စွမ်းဆောင်ရည် ကျဆင်းမှုဖြစ်စေသည်။ ထိရောက်သော ဖီနောလ်အောက်ဆီက်ရှင်န် ကာကွယ်ရေးအေဂျင့်အဖြစ် BHT သည် ရော်ဘာထုတ်ကုန်များ၏ အောက်ဆီက်ရှင်န်ဖြစ်ခြင်းကို ထိရောက်စွာ တားဆီးပေးပြီး ၎င်းတို့၏ အသုံးပြုနောက်ကြောင်းကာလကို ရှည်လျားစေသည်။ ဤအချိန်ကုန်အတွင်း BHT သည် စက်မှုလုပ်ငန်းအတွင်း အောက်ဆီက်ရှင်န် ကာကွယ်ရေးအေဂျင့်အဖြစ် ခိုင်မာသော အနေအထားကို ရရှိခဲ့သည်။
အဆင့် ၂ (၁၉၅၀ ပုံနှုန်းများမှ ၁၉၇၀ ပုံနှုန်းများ) - အစားအသောက်လုပ်ငန်းသို့ ကျယ်ကျယ်ပြန်းပြန်း ဝင်ရောက်ခြင်း FDA မှ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် BHT ကို အစားအသောက်အသုံးပြုရေးအတွက် အတည်ပြုပေးပြီးနောက် ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် BHT ၏ နှစ်စဥ်ထုတ်လုပ်မှုပမာဏသည် ၁၉.၈၁ သန်းပေါင်ရှိပြီး ၎င်း၏ ၈.၈၆ သန်းပေါင်ခန့်ကို အစားအသောက်လုပ်ငန်းတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု စာရင်းများက ဖော်ပြသည်။
အဆင့် (၃) (၁၉၈၀ ပုံနှိပ်မှစ၍ လက်ရှိခေတ်အထိ) - စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းမှုနှင့် အတူ အများပြားလှသော ဖွံ့ဖြိုးမှု ၁၉၈၀ ပုံနှိပ်မှစ၍ စားသုံးသူများ၏ ကျန်းမ်ားရေးအပေါ် သတိပေးမှုများ မြင့်မားလာခြင်းနှင့် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလုံးတွင် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းမှုများ ပိုမိုကောင်းမွန်လာခြင်းတို့ကြောင့် BHT လုပ်ငန်းသည် ပိုမိုတင်းကျပ်သော စိစီးစစ်ဆေးမှုများကို ခံရသည်။ ထို့အပေါ်အခြေခံ၍ နည်းပညာဆိုင်ရာ တိုးတက်မှုများကြောင့် BHT ထုတ်ကုန်များသည် ပိုမိုမြင့်မားသော သန့်စင်မှုနှင့် အထူးပြုထုတ်လုပ်မှုများသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
၁.၃ တရုတ်ဈေးကွက်တွင် ဖွံ့ဖြိုးမှုလမ်းကြောင်း
တရုတ်နိုင်ငံတွင် BHT ၏ ဖွံ့ဖြိုးမှုသည် ပြောင်းလဲမှုနှင့် ဖွင့်လှစ်မှုများအပြီး နိုင်ငံတွင်း စက်မှုလုပ်ငန်းမှုများ မြင့်တက်လာမှုနှင့် နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ဆက်စပ်နေသည်။ လက်ရှိတွင် တရုတ်နိုင်ငံသည် BHT ၏ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ထုတ်လုပ်သူနှင့် စားသုံးသူဖြစ်ပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့ထုတ်လုပ်မှု၏ ၅၀ ရှိသည်။ နိုင်ငံတွင်းဈေးကွက်တွင် ဒေသခံထုတ်လုပ်သူများ၏ ထုတ်ကုန်များအပြင် ဂျာမနီ၊ စပိန်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် အခြားနိုင်ငံများမှ တင်သွင်းသော အမည်ကြီးများလည်း ရှိသည်။
၂။ ဓာတုဗေဒအခြေခံများ - အဏုမောლီကျူးဖွဲ့စည်းပုံနှင့် အောက်ဆီဒန်တ်ဖွေးမှု လုပ်ဆောင်မှုနည်းလမ်း
၂.၁ အခြေခံ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် ဓာတုပိုင်းဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများ
ဘီအေච်တီသည် ဓာတုနာမည် ၂၊၆-ဒိုင်-တာတ်-ဘူတီလ်-၄-မက်သီးလ်ဖီနောလ် ဟုခေါ်ပြီး မော်လီကျူလာပုံစ် C₁₅H₂₄O နှင့် မော်လီကျူလာအလေးချိန် ၂၂၀.၃၆ ရှိသည်။ ၎င်း၏ အဓောက်ခံဖွဲ့စည်းပုံသည် တာတ်-ဘူတ်အုပ်စုနှစ်ခု၊ ဟိုက်ဒရောက်ဆီလ်အုပ်စုတစ်ခုနှင့် မက်သီးလ်အုပ်စုတစ်ခုဖြင့် အစားထိုးထားသော ဘင်ဇီးန်းစက်လုံးပုံဖွဲ့စည်းပုံဖြစ်သည်။
![]() |
![]() |
ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများ
ဘီအေခ်တီ၏ ထူးခြားသော အဆီတွင်ပျော်နိုင်မှုသည် ၎င်းကို ဆီနှင့် အဆီများအတွင်း ညီညာစွာ ဖြ расс့်ပေးနိုင်စေပြီး အကောင်းဆုံး အောက်စီဒန့်ခုခံမှုကို ပေးစေသည်။
၂.၂ အကောင်းဆုံး အောက်စီဒန့်ခုခံမှု အလုပ်လုပ်ပုံ
ဘီအေခ်တီ၏ အောက်စီဒန့်ခုခံမှု အလုပ်လုပ်ပုံမှာ - ဖီနောလ်အုပ်စုရှိ ဟိုက်ဒရောက်ဆီလ်အုပ်စုသည် ပါရောက်စီလ် ရေဒီကယ်များ (ROO·) အား ဟိုက်ဒရောဂျင်အက်တမ်တစ်ခု ပေးပေးပီး တည်ငြိမ်သော ဖီနောက်စီလ် ရေဒီကယ်များကို ဖွဲ့စည်းပေးခြင်းဖြစ်ပြီး အလွန်အမင်း အလွတ်သော ရေဒီကယ်များ၏ လုပ်ဆောင်မှုကို အဆုံးသတ်ပေးခြင်းဖြစ်သည်။
အဆီပါပစ္စည်းများ၏ အောက်ဆီဒေတစ်ဖောက်စ်ဖြစ်ခြင်းသည် အလွန်တိက်မှုရှိသော အရိုးရှင်းသော ဓာတ်ပေါင်းစပ်မှုများဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာပါသည်။ အလင်း၊ အပူနှင့် အခြားအကြောင်းရင်းများကြောင့် အမေးစ်များသော အဆီအက်စစ်များသည် အလွန်တိက်မှုရှိသော အရိုးရှင်းသော အရှိန်များကို ထုတ်လုပ်ပါသည်။ ထိုအရိုးရှင်းသော အရှိန်များသည် အောက်ဆီဂျင်နှင့် ဓာတ်ပေါင်းစပ်ပြီး ပါရောက်ဆီလ် အရိုးရှင်းသော အရှိန်များ (ROO·) ကို ဖွဲ့စည်းပါသည်။ ထိုပါရောက်ဆီလ် အရိုးရှင်းသော အရှိန်များသည် နောက်ထပ် အဆီအက်စစ်များကို တိုက်ခိုက်ပါသည်။ ထိုသို့ဖြင့် ကိုယ်တို့အလိုအလျောက် ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသော အက်စ်ဆီလ် ဖောက်စ်ဖြစ်ခြင်း စက်စနစ်ကို စတင်ပါသည်။
BHT ၏ ထူးခြားသော အားသာချက်များသည် ၄င်း၏ မော်လီကျူလ်အတွင်းရှိ ဖီနောလ် ဟိုက်ဒရောက်ဆီလ် အုပ်စု (‑OH) တွင် ရှိပါသည်။ ထိုအုပ်စုသည် အလွန်တိက်မှုရှိသော အရိုးရှင်းသော အရှိန်များကို တည်ငြိမ်သော ထုတ်ကုန်များအဖြစ် ပုံစံပေါင်းသိမ်းရန် ဟိုက်ဒရောဂျင် အက်တမ်များကို အလွန်တိက်မှုရှိစွာ ပေးအပ်ပါသည်။ BHT သည် ကိုယ်တို့အလိုအလျောက် အလွန်တိက်မှုရှိသော ဖီနောက်ဆီလ် အရိုးရှင်းသော အရှိန်များအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားပါသည်။ ထိုတည်ငြိမ်မှုသည် ဘင်ဇီန် စက်ဝိုင်းပေါ်ရှိ tert‑butyl အုပ်စုနှစ်ခု၏ နေရာယူမှု အတားအဆီးနှင့် လျှပ်စစ် အက်ဖက်တ်များကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ ထိုအုပ်စုများသည် ဖီနောက်ဆီလ် အရိုးရှင်းသော အရှိန်များကို နောက်ထပ် တိုက်ခိုက်မှုများမှ ကာကွယ်ပေးပါသည်။ ထို့အပြင် ဖီနောလ် ဟိုက်ဒရောက်ဆီလ် အုပ်စုများ၏ အသုံးပြုမှု စွမ်းအားကို လျော့နည်းစေပါသည်။ ထိုသို့ဖြင့် ဟိုက်ဒရောဂျင် အက်တမ်များကို လွယ်ကူစွာ ထုတ်လုပ်နိုင်ပါသည်။
အကျဉ်းချုပ်ပေးရလျင်၊ BHT သည် ရေဒီကယ် ဓာတ်တိုးမှု တစ်ခုကို ဖျက်သိမ်းရန် ဟိုက်ဒရိုဂျင် အက်တမ် တစ်ခုကို စွန့်လွှတ်ပါသည်။ အောက်ဆီကိုင်ဒေးရှင်း ဓာတ်တိုးမှုများကို စျေးနောက်ကြောင်းနည်းဖြင့် ဖျက်သိမ်းနိုင်ခြင်းကြောင့် ဖီနောလ် အန်တီအောက်စီဒင့်များအနက် အထိရောက်ဆုံးတစ်မျှော်ဖြစ်လာပါသည်။
၃။ အသုံးချမှု အခြေအနေ - နေရာတိုင်းတွင် တွေ့နိုင်သော အသုံးပြုမှု
BHT ၏ အသုံးချမှု အကျယ်အဝန်းသည် လူအများ၏ မျှော်လင့်ချက်များကို ကျော်လွန်သည်။ နေ့စဥ်သုံး စားသုံးသူပစ္စည်းများမှ အထိတ်အလန့်များအထ do အထိ၊ အစားအသောက် သိမ်းဆည်းခြင်းမှ အာကာသ ပစ္စည်းများအထိ အသုံးပြုကြသည်။ အထိရောက်မှုများ၊ တည်ငြိမ်မှုများနှင့် စျေးနောက်ကြောင်းနည်းဖြင့် အောက်စီဒင်တ် လုပ်ဆောင်မှုများကြောင့် BHT သည် ခေတ်မှီ စက်မှုလုပ်ငန်း လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် ကျော်ကြားလေးနက်စွာ ပါဝင်နေပါသည်။
၃.၂ အစားအသောက် လုပ်ငန်း - အရသာနှင့် သိုလှောင်နိုင်သည့် ကာလကို ထိန်းသိမ်းခြင်း
အစားအသောက် လုပ်ငန်းတွင် BHT သည် အသုံးများသော ဆီတွင် ပျော်ဝင်နိုင်သော အောက်စီဒင်တ်များအနက် တစ်မျှော်ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်း၏ အဓိက လုပ်ဆောင်ချက်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါသည်။

အသုံးပြုရာ အစားအစာအများဆုံးအမျိုးအစားများ – အစားအစာအတွက် အဆီများ (ဆီးဖော်ဘီန်အဆီ၊ ပေါင်မီးအဆီ စသည်) – ကြော်ထားသော အစားအစာများ (အဲ့ခ်စ်ခ်စ်၊ ကြော်ထားသော ကြက်သား စသည်) – ဖုန်းထားသော အစားအစာများ (ဘစ်ကွတ်များ၊ ကိတ်များ စသည်) – ချက်ပေးသော ခေါက်ဆွဲများ၊ ပူဖောင်းထားသော မုန့်များ – အသားများကို အခြောက်ခြောက်ထားသော ထုတ်ကုန်များ – ချောကလက်များနှင့် ဂမ်များပေါ်တွင် အခြေခံသော အချိုများ
တရုတ်စံတိုင်း gB 2760‑2014 အရ အစားအစာဖော်စေသော ပစ္စည်းများကို အသုံးပြုရာတွင် အမျိုးသော အစားအစာလုံခြုံရေးစံချိန်များ အထက်ဖော်ပြပါ အစားအစာများတွင် BHT (အစားအစာဖော်စေသော ပစ္စည်းနံပါတ် E321) ၏ အများဆုံးခွင့်ပြုထားသော ပမာဏမှာ 0.4 ဂရမ်/ကီလိုဂရမ် ဖြစ်ပါသည်။
စက်မှုလုပ်ငန်းတွင် အသုံးပြုသော လက်တွေ့ကျသော နမူနာ ကြီးမားသော ချက်ပေးသည့် ခေါက်ဆွဲထုတ်လုပ်မှုလိုင်းများတွင် အပူချိန်မြင့်မြင့်ဖြင့် ကြော်ထုတ်လုပ်သည့် ခေါက်ဆွဲများသည် အသက်ဝင်နေသော လိုက်ဒ်အောက်စီဒေးရှင်းထုတ်ကုန်များကို ပေါမ်းကြွယ်စွာ ပါဝင်ပါသည်။ အန်တီအောက်စီဒင့်များ မထည့်သွင်းပါက ပုံမှန်အပူချိန်တွင် သိုလှောင်ချိန် ၂ ပတ်အတွင်း အနံ့ဆိုးများ ထင်ရှားစွာ ပေါ်ပေါက်လာပါသည်။ BHT ကို ၀.၀၂ % ထည့်သွင်းပါက သိုလှောင်နိုင်သည့် ကာလသည် ၆ လမှ ၁၂ လအထိ ရှည်လျားလာပြီး အရသာပြောင်းလဲမှုများ အလွန်နည်းပါသည်။ အလားတူပဲ အာလူးခေါက်ထုပ်များကဲ့သို့သော ပေါင်းထုတ်မှုများတွင် BHT ကို အများအားဖြင့် BHA (ဘူတီလိုင်တ်အေးဒ် ဟိုက်ဒရောက်စီအနီဆောလ်) နှင့် ပေါင်းစပ်၍ အသုံးပြုကြပါသည်။ BHA:BHT အချိုးသည် အများအားဖြင့် ၂:၁ ဖြစ်ပါသည်။ အတူတက်ပါသည့် အကျိုးသက်ရောက်မှုများကြောင့် အန်တီအောက်စီဒင့်အာနိသင်သည် ၄၀ % ထက် ပိုမိုကောင်းမွန်လာပါသည်။
၃.၂ အလှကုန်နှင့် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ဂရုစုံစမ်းမှုများ – ထုတ်ကုန်အရည်အသွေးကို ကာကွယ်ခြင်း
အလှကုန်ပစ္စည်းများတွင် BHT သည် အဓိကအားဖြင့် အောက်စီဒေးရှင်းကို တားဆီးသည့် အရာနှင့် အခဲပေါင်းထည့်သည့် အရာအဖြစ် အစားထိုး၍မရသော လုပ်ဆောင်ချက်များကို ပေးစေသည်။ ‑ ဆီအခြေပြု အစိုထောင်များကို ကာကွယ်ခြင်း။ အလှကုန်ပစ္စည်းများတွင် အသုံးပြုသည့် ဟောင်းသော ဆီများ၊ သတ္တုဆီများနှင့် အခြားသော အဆီအစိုထောင်များသည် အောက်စီဒေးရှင်းဖြစ်ပြီး အရသာပျက်ခြင်းကို ဖြစ်စေသည်။ BHT သည် ထိုဖြစ်စဥ်ကို နှေးကွေးစေပြီး ထုတ်ကုန်၏ တည်ငြိမ်မှုနှင့် ဘေးကင်းမှုကို ထိန်းသိမ်းပေးသည်။ ‑ အာရုံခံမှုအရ အရည်အသွေးကို ထိန်းသိမ်းခြင်း။ အောက်စီဒေးရှင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အရောင်ပြောင်းခြင်း၊ မကောင်းသော အနံ့များနှင့် အစိုထောင်များ ခွဲထွက်ခြင်းကို ကာကွယ်ပေးသည်။ ‑ သုံးစွဲနိုင်သည့် ကာလကို ရှည်လျော်စေခြင်း။ ဖွင့်ပြီးနောက် အောက်စီဒေးရှင်းကို အဆက်မပါး ကာကွယ်ပေးသည်။

အသုံးများသည့် ထုတ်ကုန်အများအပ် ‑ အသားအရေ ဂေါ်ရောများ (ခရင်မ်များ၊ လော့ရှင်များ) ‑ အရောင်ထည့်သည့် အလှကုန်များ (နှုတ်ခမ်းခဲများ၊ မျက်လုံးအရောင်များ) ‑ အမေးအမျှင် ဂေါ်ရောများ (အမေးအမျှင်ဆီများ၊ ရှမ်ပူများ) ‑ နှုတ်ခမ်းများနှင့် အနံ့များ ‑ ကလေးများအတွက် ဂေါ်ရောများ
ဖော်မူလေးရှင် အခန်းကဏ္ဍ အလှကုန်ပုံစံများတွင် BHT ၏ ပုံမှန်အသုံးပြုမှုပမာဏသည် ၀.၀၁ ရှုံးမှ ၀.၅ ရှုံးအထိ ဖြစ်သည်။ ဤဓာတုပစ္စည်းကို ဗီတာမင် E နှင့် အက်စ်ကော်ဘီလ်ပါလ္မိတ်ကဲ့သို့သော အခြားအောက်စီဒန့်မှုကို တားဆီးသည့် ဓာတုပစ္စည်းများနှင့် မကြာခဏ ပေါင်းစပ်အသုံးပြုကြသည်။ BHT ကို ထည့်သွင်းသည့်အချိန်သည် အရေးကြီးကြောင်း သတိပြုရန်လိုသည်။ ယင်းကို အမျှင်ဖွဲ့စည်းမှုအဆင့်တွင် ထည့်သွင်းလေ့ရှိပြီး ဆီအပိုင်းတွင် အမျှတ်ဖြန့်ဖြူးမှုကို အာမခံရန် ဖြစ်သည်။ အဆီမှုန်းမှုများသော ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆီများ (ဥပမါ- ရိုးစ်ဟစ်ဆီ၊ ဟမ်ပ်စီးဒ်ဆီ) ပါဝင်သည့် ထုတ်ကုန်များတွင် BHT သည် လုံခြုံရေးအတွက် မရှိမဖြစ်သော နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
အုပ်စုသံဃာနေပြည်ထောင်စုတွင် BHT အတွက် စည်းမျဉ်းများ မုတ်ဆို့ဆေး - ၀.၀၀၁ ရှုံးအထိ၊ သွားတုံးဆေး - ၀.၁ ရှုံးအထိ၊ အခြားသေးငယ်သော ဆေးကြောဆေးများနှင့် အမျှင်ဖွဲ့စည်းမှုဆေးများ - ၀.၈ ရှုံးအထိ
၃.၃ ရော်ဘာနှင့် ပေါလီမာလုပ်ငန်း - အသုံးပြုမှုအားဖြင့် အသက်ကြာစေရန် အခြေခံအုတ်မြစ်
ရော်ဘာနှင့် ပေါလီမာလုပ်ငန်းသည် BHT ၏ အစေးနောက်ဆုံးနှင့် အမှန်တကယ်တည်မြဲသော ဈေးကွက်ဖြစ်သည်။
ရော်ဘာအသက်ကြာစေရန် အသုံးပြုသည့် ဓာတုပစ္စည်း
အသုံးပြုခြင်း၊ သိုလှောင်ခြင်းနှင့် ဝန်ဆောင်မှုပေးခြင်းအတွင်း ရောင်စားပစ္စည်းများကို အပူ၊ အောက်စီဂျင်၊ အလင်းနှင့် ယန္တရားဖိအားများဖြင့် မလွဲဧကန် ထိရောက်စေပါသည်။ ထိုသို့သော အကျိုးသက်ရောက်မှုများကြောင့် အပူ-အောက်စီဂျင် အိုမင်းမှုဖြစ်ပေါ်လာပါသည်။ ထိုဖြစ်စဥ်သည် အခမ်းနားသော အိုင်အိုန်းစ် စီးရီးတွင် အခြေခံသော ဓာတ်ပေါင်းစပ်မှုဖြစ်ပါသည်။ ရောင်စား မော်လီကျူလာများသည် အိုင်အိုန်းစ်များကို ဖန်တီးရန် ကွဲထွက်ပြီး အောက်စီဂျင်နှင့် ဓာတ်ပေါင်းစပ်ကာ မော်လီကျူလာများ ပိုမိုကွဲထွက်ခြင်း (သို့) ချိတ်ဆက်ခြင်းများကို ဖော်ပေါ်စေပါသည်။ မိုက်ခရိုစကော့ပစ် (macroscopic) အားဖြင့် ထုတ်ကုန်များသည် မာကြောပြီး ကွဲထွက်လွယ်သည်၊ ကွဲထွက်ခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း (သို့) ကပ်ကြေးသည်။
ထိရောက်သော ဖီနောလစ် အိုမင်းမှုကာကွယ်ရေး ဒြပ်စင်အဖြစ် BHT သည် အောက်ပါ ရောင်စားအမျိုးအစားများအတွက် ကောင်းမွန်သော ကာကွယ်ရေး အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို ပေးစေပါသည်။ - သဘောထားရောင်စား (NR) - စ်တိုင်ရင်-ဘူတာဒိုင်အင် ရောင်စား (SBR) - နိုင်ထရိုင်လ်-ဘူတာဒိုင်အင် ရောင်စား (NBR) - အက်သီလီးန်-ပရောပီလီးန်-ဒိုင်အင် ရောင်စား (EPDM) - ပေါလီယူရီသိန်း ရောင်စား (PU)
ကုန်စည်ဖောင်တီများတွင် BHT ကို အသက်တာရှည်စေရန် အခြားဓာတုပစ္စည်းများ (ဥပမါ— အမိုင်းန်အမျိုးအစား အန်တီအောက်စီဒင့်များဖြစ်သည့် RD နှင့် MB) နှင့် ပေါင်းစပ်၍ အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို အားဖော်ပေးသည့် ကာကွယ်ရေးစနစ်များ တည်ဆောက်လေ့ရှိသည်။ စံသတ်မှတ်ထားသည့် ပုဂ္ဂလိကကားဘီယာများတွင် BHT အခြေပြု အန်တီအောက်စီဒင့်များသည် ရောင်ခြည်ရှိသည့် ရောဘာအမေးစ်၏ ၀.၁ မှ ၀.၅ ရှုံးသည်။ အသုံးပြုမှုပမာဏသည် နည်းသော်လည်း သိုလှောင်ရေးသက်တမ်းကို ၂ မှ ၃ ဆ အထိ တိုးမောင်းပေးပြီး အသုံးပြုနေစဉ်အတွင်း ဘီယာများ၏ မျက်နှာပြင်များ ကွဲအက်ခြင်းနှင့် ဘီယာဘေးဖက်များ အသက်တာရှည်လာခြင်းကို နှေးစေသည်။

ပလပ်စတစ်များကို တည်ငြိမ်ဖော်ပေးခြင်း
BHT သည် ပလပ်စတစ်များတွင်လည်း အရေးပါသည့် အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ ပလပ်စတစ်များကို စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် အပူချိန်မြင့်မြင့်ဖြင့် ဖိစိပ်ခြင်းကြောင့် အလွန်များပြားသည့် အလွတ်အလေးများ ထုတ်လုပ်လာပြီး ၎င်းတို့သည် မော်လီကျူလာ ကြိုးများ ပိုင်းခြားခြင်း (အိုင်းစ်ဒီဂရေးရှင်း) သို့မဟုတ် ပုံမှန်မဟုတ်သည့် ကရော့စ်လင့်များ ဖော်ပေးခြင်းကို ဖော်ပေးပြီး ယန္တရားများ၏ အားသောင်းကုန်များနှင့် ပုံပန်းသွင်ပြင်များကို ထိခိုက်စေသည်။ BHT ကို အောက်ပါပလပ်စတစ်များတွင် အသုံးများသည်။
|
ပလပ်စတစ် |
BHT ၏ အလုပ်လုပ်ပုံ |
ပုံမှန်အသုံးပြုမှုပမာဏ |
|
Polyethylene (PE) |
စက်မှုလုပ်ငန်းများနှင့် အသုံးပြုမှုအတွင်း အပူနှင့် အောက်စီဂျင် အသက်တာရှည်စေရန် ကာကွယ်ခြင်း |
၀.၀၁ မှ ၀.၀၅ ရှုံး |
|
ပလူးပရိုပလင် (PP) |
စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် အိုင်းစ်ဒီဂရေးရှင်းကို တားဆီးခြင်းနှင့် အလင်းနှင့် အပူ အပေါင်းအမှုန်း အသက်တာရှည်စေရန် ကာကွယ်ခြင်း |
၀.၀၅ မှ ၀.၁ ရှုံး |
|
Polystyrene (PS) |
အဝါရောင်ဖော်ခြင်းနှင့် ခြောက်သွေ့ခြင်းကို ကာကွယ်ခြင်း |
၀.၀၂ မှ ၀.၀၅ ရှိသည် |
|
Abs resin |
ဘူတာဒိုင်အင် အပိုင်းကို အောက်စီဂျင် ဖျက်ဆီးမှုမှ ကာကွယ်ပေးခြင်း |
၀.၀၅ မှ ၀.၁ ရှုံး |
|
Polyvinyl Chloride (PVC) |
အပူ တည်ငြိမ်စေရေး အထောက်အပံ့ |
၀.၀၁ မှ ၀.၀၃ ရှိသည် |
ပလပ်စတစ် အသုံးပြုမှုတွင် BHT ကို ဖော့စ်ဖိုရိုက် ဒုတိယ အောက်စီဒန်တ်များနှင့် ပေါင်းစပ်၍ အထင်ကရ “ပထမအဆင့် အောက်စီဒန်တ် + ဒုတိယအဆင့် အောက်စီဒန်တ်” စနစ်ကို ဖန်တီးလေ့ရှိသည်။ BHT ကဲ့သို့သော ပထမအဆင့် အောက်စီဒန်တ်များသည် အခွင့်အရေး အလွန်များပြားသော အောက်စီဒန်တ်များကို ဖမ်းယူပေးပြီး ဒုတိယအဆင့် အောက်စီဒန်တ်များသည် ဟိုက်ဒရိုပါအောက်စိုက်များကို ပိုမိုအားကောင်းစွာ ဖျက်ဆီးပေးသည်။ ထို့ကြောင့် ပေါလီမာများကို အပြည့်အဝ ကာကွယ်ပေးနိုင်သည်။

၃.၄ သုံးစွဲမှုနှင့် အဆီများ လုပုပ်ငန်း: စက်ပစ္စည်းများ၏ သက်တမ်းကို မြှင့်တင်ရာတွင် မြောက်မြားစွာ အသုံးဝင်သော အသုံးပြုမှုနေရာ
ဤသည်မှာ လူသိများမှုနည်းသော်လည်း အလွန်အရေးကြီးသော အသုံးပြုမှုနေရာဖြစ်သည်။ BHT သည် စက်မှုအဆီများ၏ အများစုတွင် အသုံးပြုသည့် အပူခါးမှုအတိုင်းအတာ (၁၀၀ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်အောက်) တွင် အကောင်းဆုံး အသုံးပြုနိုင်သည်။
အဆီများ၏ အောက်စီဒန်တ် ကာကွယ်မှု စက်မှုပစ္စည်းများတွင် အသုံးပြုသည့် ချောဆီများ (ရေနောက်အိုင်းစ်တာဘိုင်န်များ၊ ဟိုက်ဒရောလစ်စနစ်များ၊ ဂီယာဘောက်စ်များ) သည် အပူချိန်မြင့်မြင့်ဖြင့် အချိန်ကြာကြာ အသုံးပြုခြင်းနှင့် သတ္တုများ၏ ကူညီမှုဖြင့် အောက်စီကေးရှင်းဖြစ်ပြီး အက်စစ်ဓာတ်ပါသည့် ပစ္စည်းများနှင့် အဆီစုပ်များ ထွက်ပေါ်လာကာ သို့သော် သဲကုန်းများကို ပျက်စီးစေပြီး အစိတ်အပိုင်းများ ပျက်စီးစေသည်။ BHT သည် ဤပြောင်းလဲမှုများကို လျော့ပါးစေပြီး ချောဆီ၏ အသုံးပြုနိုင်သည့် ကာလကို ရှည်လျားစေသည်။ အသုံးများသည့် နေရာများမှာ – တာဘိုင်န်ချောဆီများ – ရေနောက်အိုင်းစ်တာဘိုင်န်နှင့် ဂါစ်တာဘိုင်န်အတွက် အသုံးပြုသည့် ချောဆီများတွင် BHT ကို ၀.၃ မှ ၀.၆ ရှယ်ပါသည်။ ထိုသို့ဖြင့် ချောဆီ၏ အသုံးပြုနိုင်သည့် ကာလကို ၃ မှ ၅ ဆ အထိ တိုးမြင့်စေသည်။ – ထရာန်စ်ဖော်မာချောဆီများ – BHT သည် လျှပ်စစ်အထုံးအဖွဲ့များအတွက် အသုံးပြုသည့် ချောဆီများ၏ အောက်စီကေးရှင်းတည်ငြိမ်မှုကို တိုးမြင့်စေပြီး အဆီစုပ်များ ဖွဲ့စည်းမှုကို နှေးစေကာ အထုံးအဖွဲ့အားကို ထိန်းသိမ်းပေးသည်။ – ဟိုက်ဒရောလစ်ချောဆီများ – အမြင့်ဖိအားရှိသည့် ဟိုက်ဒရောလစ်စနစ်များတွင် ချောဆီအောက်စီကေးရှင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ချောဆီအထူမှု ပြောင်းလဲမှုနှင့် သဲကုန်းများကို ကာကွယ်ပေးသည်။ – အပူလွှဲပေးရှိသည့် ချောဆီများ – အပူချိန်မြင့်မြင့်ဖြင့် အကြိမ်ကြိမ် အသုံးပြုသည့် အခြေအနေများတွင် အပူဖြင့် ပျက်စီးမှုကို နှေးစေသည်။ – ဘိရ်က်ဖ်လွှဲပေးရှိသည့် အရည်များ – အပူချိန်မြင့်မြင့်တွင် ဓာတုအားဖော်မှုကို ထိန်းသိမ်းပေးသည်။

ပါရာဖင်နှင့် အထူးသော ပေါ်လ်ရှင်ပေါ်လ်ရှင်ထုတ်ကုန်များ ပါရာဖင်သည် သိုလှောင်စဉ်တွင် အောက်ဆီကိုင်ဒ်ဖြစ်လေ့ရှိပြီး အဝါရောင်ဖြစ်ခြင်းနှင့် မကောင်းမွန်သော အနံ့များ ထွက်ပေါ်စေသည်။ BHT ကို ၀.၀၁ မှ ၀.၀၅ ရှိသည့် အချိုးဖြင့် ထည့်သွင်းခြင်းဖြင့် အဖ white ရောင်နှင့် အနံ့အရည်အသွေးကို ထိန်းသောင်းနိုင်သည်။ BHT ကို ပါရာဖင်အပ်၊ အဖ white သော သတ္တုဆီများတွင်လည်း အလားတူ အသုံးပြုကြသည်။
လေကြောင်းလေယာဉ်များအတွက် အသုံးပြုသော အင်ဓန်များနှင့် ဂါစိုလင်များတွင် BHT ကို အသုံးပြုသည်။ အထူးသဖြင့် လေကြောင်းလေယာဉ်များအတွက် အသုံးပြုသော အင်ဓန်များနှင့် ဂါစိုလင်များတွင် BHT သည် ဂမ် (gum) ဖွဲ့စည်းမှုကို တားဆီးပေးသည့် အဖြစ် အသုံးပြုသည်။ သိုလှောင်ခြင်းနှင့် ပို့ဆောင်ခြင်းအတွင်း အောက်ဆီကိုင်ဒ်ဖြစ်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အနွံများကို လျော့နည်းစေပြီး အင်ဓန်စနစ်များကို သန့်ရှင်းစေသည်။

၃.၅ ဆေးဝါးနှင့် ကျန်းမာရေးထုတ်ကုန် ကဏ္ဍ
အသုံးပြုမှုပမောက်သည် အလွန်နည်းသော်လည်း BHT သည် ဆေးဝါးများတွင် မရှိမဖြစ်ဖြစ်သည်။ ဆေးဝါးဖွဲ့စည်းမှုများကို တည်ငြိမ်စေသည့် အရာ အဆီအခြေပြု အသုံးပြုမှုများဖြစ်သည့် အဆီပုံစံဆေးများ၊ ဆေးထုံးများနှင့် အဆီပုံစံခရင်မ်များတွင် BHT သည် အခြေပုံစံများ၏ အောက်ဆီကိုင်ဒ်ဖြစ်မှုကို တားဆီးပေးပြီး အကောင်အထောက်အကူဖြစ်မှုနှင့် ဘေးအန္တရာယ်ကင်းမှုကို ထိန်းသောင်းပေးသည်။ အသုံးများသည့် ပမောက်မှာ ၀.၀၁ မှ ၀.၁ ရှိသည်။ ပိုမိုနုပ်ညံ့သော ဂဲလ်လ်က်စ် ကော်ပ်ဆူးများကို ကာကွယ်ခြင်း ပိုမိုနုပ်ညံ့သော ဂဲလ်လ်က်စ် ကော်ပ်ဆူးများတွင် ဂလီဆာရောလ်နှင့် ရေအားလုံးပါဝင်ပြီး အောက်ဆီကိုင်ဒ်ဖြစ်မှုကို လွယ်ကူစွာ ခံစားရသည်။ BHT သည် ကော်ပ်ဆူးများ၏ တည်ငြိမ်မှုကို မြင့်တင်ပေးပြီး အတွင်းရှိ အကျော်အမြင်ရှိသော အရာများကို ကာကွယ်ပေးသည်။ ဗီတာမင်ဖွဲ့စည်းမှုများကို ကာကွယ်ခြင်း အဆဲလ်အတွင်းရှိ အဆဲလ်အမျှင်များနှင့် အသက်ရှင်မှုအတွက် အရေးကြီးသော ဗီတာမင်များဖြစ်သည့် A၊ D၊ E နှင့် K တို့သည် သိုလှောင်မှုအတွင်း ပုံမှန်အားဖြင့် အလွယ်တကူ ပျက်စီးလေ့ရှိပါသည်။ BHT သည် ဤဗီတာမင်များကို ကာကွယ်ရန် အောက်ဆီဒေးရှင်းမှ ကာကွယ်ပေးသည့် အန်တီအောက်ဆီဒေးရှင်းအဖြစ် အသုံးပြုသည်။ သွေးသောင်းဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အသုံးပြုမှုများ bHT ကို အထူးသဖြင့် အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များအတွက် အစာများတွင် အသုံးပြုကြပါသည်။ အထူးသဖြင့် အဆဲလ်အမျှင်များနှင့် ဗီတာမင်များကို သိုလှောင်ရာတွင် အောက်ဆီဒေးရှင်းဖြင့် ပျက်စီးခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးပါသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံ FDA သည် အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များအတွက် အစာများတွင် BHT ကို အမေးအများဆုံး ဝ.ဘီ. ၀.၀၂ ရှိသည်အထ do နုပညာအသုံးပြုခွင့်ပေးထားပါသည်။

၃.၆ အစားအသောက်ထုပ်ပိုးမှုပစ္စည်းများ - အကူအညီမှ အကာအကွယ်ပေးသည့် မြင်နိုင်ခြင်းမရှိသော ကာကွယ်ရေးပုံစံ
ဤအသုံးပြုမှုသည် လွယ်ကူစွာ လျစ်လျူရှုမိသော်လည်း အလွန်အရေးကြီးသည့် အသုံးပြုမှုဖြစ်ပါသည်။
‑ ပလပ်စတစ်ထုပ်ပိုးမှုဖီလ်များ bHT ကို PE နှင့် PP အစားအသောက်ထုပ်ပိုးမှုဖီလ်များတွင် ထည့်သွင်းပါသည်။ ဤသည်မှာ ပေါလီမာများကို အောက်ဆီဒေးရှင်းဖြင့် ပျက်စီးခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးပါသည်။ ထို့အပြင် အစားအသောက်များပေါ်သို့ ဖြေးဖြေးချင်း ပျော်ဝင်ကာ အဆဲလ်အမျှင်များပါဝင်သည့် အစားအသောက်များ (ဥပမါ- ချီစ်နှင့် ဘတ်တာ) အတွက် အန်တီအောက်ဆီဒေးရှင်းအကူအညီကို ပေးပါသည်။
‑ စက္ကူပေါ်တွင် ကာကွယ်ထားသောအလွှာ အစားအသောက်နှင့် ထိတွေ့သည့် စက္ကူများပေါ်တွင် အသုံးပြုသည့် ဝက်စ်နှင့် ပလပ်စတစ်အလွှာများတွင် BHT ကို ထည့်သွင်းပါသည်။ ဤသည်မှာ အောက်ဆီဒေးရှင်းဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အရသာများနှင့် အနံ့များကို အစားအသောက်ထဲသို့ ပျော်ဝင်ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးပါသည်။
‑ အဖုံးများနှင့် ပိတ်မှုန်းပစ္စည်းများ ရောင်ခြည်နှင့် အသက်ကြီးမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ပိတ်မှုန်းပစ္စည်းများ၏ ပျက်စီးမှုနှင့် အနံ့များကို ကာကွယ်ရန် ရောင်ခြည်နှင့် ပလပ်စတစ်ပိတ်မှုန်းပစ္စည်းများတွင် BHT ကို ထည့်သွင်းပါသည်။
ဘီအေච်တီ သည် ထုပ်ပိုးမှုမှ အစားအစာသို့ ပျော်ဝင်ခြင်းကို အကောင်းဆုံးလေ့လာခဲ့ကြသည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ စည်းမျဉ်းသမားများသည် ထိရောက်မှုသည် လုံခြုံသော နယ်နိမိတ်အတွင်းတွင် ရှိနေစေရန် ပျော်ဝင်မှုနှုန်းများကို အကောင်းဆုံး ကန့်သတ်ထားကြသည်။
၃.၇ အခြားသော စက်မှုအသုံးပြုမှုများ
အဓိက လုပ်ငန်းကဏ္ဍများအပြင် ဘီအေခ်တီသည် စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုမှုများစွာရှိသည်။
‑ အရောင်များနှင့် အလွှာများ — အရောင်များတွင် အရောင်တွေ့မှုများ၏ အောက်ဆီဒေးရှင်းဖြစ်သော ကူးပေါင်းမှုကို ကာကွယ်ပေးခြင်းဖြင့် အရောင်များ၏ အထူမှုနှင့် ခြောက်သွေ့မှုစွမ်းရည်ကို ပြောင်းလဲမှုများကို ကာကွယ်ပေးခြင်း။ အလွှာများတွင် ရှင်စ်များ၏ ဂဲလ်ဖြစ်ခြင်းကို တားဆီးခြင်း။
‑ ပံ့ပိုင်းပစ္စည်းများ — အပူဖြင့် ကပ်စေသော ကပ်စ်များနှင့် ဖိအားဖြင့် ကပ်စေသော ကပ်စ်များ၏ ကပ်စ်ဖြစ်မှုစွမ်းရည်ကို သိုလှောင်မှုအတွင်း အောက်ဆီဒေးရှင်းဖြစ်ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးခြင်း။
‑ အီလက်ထရွန်စ် ឧုပ်ကိုင်မှု — ပရင်တီဒ်စားက်စ်ဘုတ်များ (PCBs) အတွက် ဆော်ဒ်ဒ်ဖ်လပ်စ်များတွင် ထည့်သွင်းခြင်းဖြင့် အပူချိန်မြင့်မှုအတွင်း အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းများကို အောက်ဆီဒေးရှင်းဖြစ်ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးခြင်း။
‑ အထည်ချုပ်လုပ်ငန်း — စင်သေတိက် အမျှင်များ (နိုင်လွန်၊ ပေါ်လီအီစ်တာ) ၏ အပူတည်ငြိမ်မှုကို စပီန်နှင့် ဝီဗင်လုပ်ငန်းများအတွင်း မြှင့်တင်ပေးခြင်း။
‑ ပိုးသတ်ဆေးလုပ်ငန်း — သိုလှောင်မှုအတွင်း အချို့သော ပိုးသတ်ဆေးဖော်မျှုလေးများတွင် အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းများကို အောက်ဆီဒေးရှင်းဖြစ်ခြင်းမှ တည်ငြိမ်စေခြင်း။
၃.၈ အသုံးပြုမှုနေရာများ၏ အကျဉ်းချုပ်
|
အသုံးချမှု နယ်ပယ် |
အဓိက အလုပ် |
ပုံမှန်အသုံးပြုမှုပမာဏ |
အဓိကထုတ်ကုန်များ / အသုံးပြုမှုအခြေအနေများ |
|
အစားအသောက်စက်မှု |
အဆီမှ အန်တီအောက်စီဒင့်ဖြစ်ခြင်းကို နှေးကွေးစေခြင်း |
၀.၀၁‑၀.၀၄ ရှယ်ယာ |
စားသုံးနိုင်သော အဆီများ၊ ကြော်ထားသော အစားအစာများ၊ မုန့်များ |
|
ကုသိုလ် |
အန်တီအောက်စီဒင့်ဖြစ်ခြင်းနှင့် တည်ငြိမ်မှုရှိခြင်း |
၀.၀၁‑၀.၈ ရှယ်ယာ |
ခရင်မ်များ၊ လစ်ပ်စတစ်များ၊ ပါဖျူမ်များ |
|
ရောင်းဘား ឧုံးပါး |
အသူးအောက်စီဒင့်ဖြစ်ခြင်းကို ကာကွယ်ပေးသော အရာဝတ္ထု |
၀.၁‑၀.၅ ရှယ်ယာ |
စက်ဘီး လေဖြင့် ဖောင်းထားသော ပုံစံများ၊ ရေကြည်ပေါ်တွင် အသုံးပြုသော ရေသုံး ပိုက်များ၊ ပိတ်မှုန်းပေးသော အစိတ်အပိုင်းများ |
|
ပลาစ္စတစ် ឧုံးပါး |
အခြေအနေမှန်မှု ဖော်မြူလေးရှင်း လုပ်ဆောင်မှု |
၀.၀၁ မှ ၀.၁ ရှိသည် |
PE, PP, PS, ABS |
|
လျှော့ချပေးသော ပစ္စည်းများ |
အောက်စီဒေးရှင်း ကာကွယ်မှု |
၀.၃ မှ ၀.၆ ရှိသည် |
တာဘိုင်း ဆီများ၊ ထရောင်စ်ဖော်မာ ဆီများ၊ ဟိုက်ဒရောလစ် ဆီများ |
|
ဆေးဝါးထုတ်လုပ်မှု |
ဖော်မြူလေးရှင်း အခြေအနေမှန်မှု |
၀.၀၁ မှ ၀.၁ ရှိသည် |
အဆီပုံစံ ဆေးများ၊ ပိုမ်းသော ကော်ပ်စူးလ်များ၊ ဗီတာမင်များ |
|
ထုတ်ပိုးရေး ပစ္စည်းများ |
သေးငယ်သော ကာကွယ်မှု |
၀.၀၂–၀.၁ ရှိသည် |
အစားအသောက်နှင့် ထိတွေ့သည့် ပလပ်စတစ်ပါးလွှာများ၊ စက္ကူအလွှာများ |
|
အစားအသောက် စက်မှုလုပ်ငန်း |
အာဟာရဓာတ်များ ထိန်းသိမ်းခြင်း |
၀.၀၂ ရှိသည်အထိ |
အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များနှင့် ရေထွက်များအတွက် အစားအသောက် |
အထက်တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း BHT သည် အော်ဂဲနစ်ပစ္စည်းများ အိုက်စီဒိုင်ဇ်ဖြစ်ခြင်းကို ခံနိုင်ရည်ရှိရန် လိုအပ်သည့် စက်မှုလုပ်ငန်းအားလုံးတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။ ၎င်း၏ စီးပွားရေးအကျိုးကျေးနှုံး (သဘောသမ်ဗောဓိ အောက်စီဒန်တ်များထက် စျေးသက်သာခြင်း)၊ အထူးထိရောက်မှုနှင့် ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာသည့် စက်မှုလုပ်ငန်း အတွေ့အကြုံများကြောင့် နောင်နှစ်များတွင်လည်း အရေးပါသည့် အောက်စီဒန်တ်တစ်မျှော်ဖြစ်နေမည်။
၄။ လုံခြုံရေး စိုးရိမ်မှုများအကြောင်း အကျဉ်းချုပ်
အသုံးပြုမှု ပျံ့နှံ့မှုများ ရှိသည့်အတွက် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုများ ဆက်လက်ရှိနေသည်။
ကမ္ဘာ့ စည်းမျဉ်းများသည် သိသိသာသာ ကွဲပြားနေသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု FDA သည် BHT ကို GRAS (ယေဘုယျအားဖြင့် လုံခြုံသည်ဟု အသိအမှတ်ပြုထားသည်) အဖြစ် စာရင်းသွင်းထားသည်။ တရုတ်နှင့် ဥရောပသမဂ္ဂတို့တွင် အသုံးပြုမှုကို အကန့်အသတ်ဖြင့် ခွင့်ပြုထားပြီး ADI များသည် တစ်နေ့လျှင် ကိုယ်အလေးချိန် ၁ ကီလိုဂရမ်လျှင် ၀.၃ မီလီဂရမ်နှင့် ၀.၂၅ မီလီဂရမ် ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နှင့် ဩစတြေးလီးယားတို့တွင် အစားအသောက်တွင် BHT ကို တားမြစ်ထားသည်။
ထောက်ခံသူများသည် အရှိန်မြင့်ဆိုးကျိုးများ နည်းပါးခြင်း (ကြွက်များတွင် ပါးစပ်မှ သေစေနိုင်သည့် ပမာဏ LD₅₀ = ၈၉၀ mg/kg)၊ အသေအချာ လေ့လာထားသော ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်များနင့် ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် အသုံးပြုခွင့်ရပြီးနောက် လူ့ကျန်းမာရေးအတွက် အန္တရာယ်ရှိကြောင်း အတည်ပြုထားသည့် အထောက်အထားများ မရှိခြင်းတို့ကို ဖော်ပြကြသည်။ အမေရိကန် အများပြည်သူကျန်းမာရေး အဖွဲ့ (NCI) ၏ အစောပိုင်းလေ့လာမှုများအရ BHT သည် ကြွက်များတွင် ကင်ဆာဖြစ်စေသည့် အန္တရာယ်မရှိဟု သုံးသပ်ခဲ့ကြသည်။
ဆန့်ကျင်သူများသည် အထူးသဖြင့် အများကြီးသော ပမာဏများတွင် အသည်းအင်ဇိုင်းများ တိုးမှုနှင့် အက်စထ်ရိုဂျင် အထိန်းချုပ်မှုကို အနောက်တိုးစေနိုင်သည့် အန္တရာယ်များကို ဖော်ပြသည့် တိရစ္ဆာန်များအတွက် လေ့လာမှုများကို ဖော်ပြကြသည်။ ဂျာမနီနိုင်ငံတွင် လူသားများအတွက် ၁၅ နှစ်ကြာ လေ့လာမှုတွင် BHT ၏ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်များကို ဆီးနမူနာများ၏ ၈၈ ရှိသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ဥရောပသမဂ္ဂ၏ SCCS အဖွဲ့သည် BHT သည် လက်ရှိ အသုံးပြုခွင့်ပေးထားသည့် အတိုင်းအတာအတွင်း အလှကုန်ပစ္စည်းများအတွက် ဘေးအန္တရာယ်မရှိဟု သုံးသပ်ခဲ့သော်လည်း အက်စထ်ရိုဂျင် အထိန်းချုပ်မှုကို အနောက်တိုးစေနိုင်သည့် အန္တရာယ်များကို သတိပေးခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် “သန့်စင်သော လေဘယ်” လှုပ်ရှားမှုသည် စားသုံးသူများနှင့် ထုတ်လုပ်သူများအား သဘောသောက်နိုင်သည့် အစားထိုးပစ္စည်းများကို ဦးစားပေးရန် အားပေးနေပြီး BHT အတွက် ရေရှည်ဈေးကွက်ဖိအားများကို ဖန်တီးပေးနေသည်။
၅။ အစားထိုး အောက်စီဒန်တ်များအတွက် လေ့လာမှုများ
သဘာဝ antioxidants များသည် စျေးကွက်အစုရှယ်ယာ တိုးလာနေသည်၊ ၎င်းတို့၏ကမ္ဘာ့စျေးကွက်အစုရှယ်ယာသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ၃၈% ခန့်သို့ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ၂၀၃၀ ခုနှစ်တွင် ၅၀% ကျော်သွားမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ အဓိကရွေးချယ်စရာများမှာ ဗီတာမင်အီး (နှိုင်းယှဉ်နိုင်စွမ်းနှင့် ပိုမိုလုံခြုံမှုရှိသည်ဟု ယူဆရသည်) ၊ ရိုဇမရီအနှစ် (အပူချိန်မြင့်မားမှု ခံနိုင်ရည်) ၊ လက်ဖက်ရည် ပလိုဖီနောများနှင့် ဝါးရွက်မှ ဓာတ်ဆန့်ကျင်ပစ္စည်းများ ဖြစ်သည်။
သို့သော်လည်း သဘာဝအစားထိုးပစ္စည်းများတွင် ကုန်ကျစရိတ် (BHT ထက် ပုံမှန်အားဖြင့် ၅-၂၀ ဆ ပိုမိုစျေးကြီးသည်) ၊ အပူတည်ငြိမ်မှုနှင့် ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းရည်အပါအဝင် ကန့်သတ်ချက်များရှိသည်။ ဘီအက်စ်တီရဲ့ ခိုင်မာမှုတွေဟာ ရာဘာ၊ ပလပ်စတစ်နဲ့ ဆီလူးဆီထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းတွေမှာ ရေတိုနဲ့ အလတ်စားကာလမှာ အလွယ်တကူ အစားထိုးလို့မရပါဘူး။ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိတဲ့ အနာဂတ်လမ်းကြောင်းက အပြည့်အဝ အစားထိုးတာထက် synergistic natural-plus-synthetic compound formulations ကို ပိုနှစ်သက်တယ်။
အဆုံးသတ်
ဘီအေච်တီသည် စက်မှုလုပ်ငန်းတွင် နှစ် ၇၀ ကျော်ကြာ အသုံးပြုခဲ့သည့် အန္တရာယ်ဖြစ်စေသည့် ဓာတ်တိုးမှုကို ကာကွယ်ပေးသည့် အစွမ်းထက်သည့် ဓာတုပစ္စည်းဖြစ်သည်။ အစားအစာများ၏ သိုလှောင်နိုင်သည့် ကာလကို ရှည်လျားစေခြင်းနှင့် စက်မှုပစ္စည်းများ၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို ထိန်းသိမ်းပေးခြင်းတွင် အရေးပါသည့် အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ အလှပသည့် အဏုမေဗျူးဖွဲ့စည်းပုံနှင့် အလွန်ထိရောက်သည့် အန္တရာယ်ဖြစ်စေသည့် ဓာတ်တိုးမှုကို ကာကွယ်ပေးသည့် စနစ်ကြောင့် ခေတ်မှီစက်မှုလုပ်ငန်းများ၏ နေရာအားလုံးတွင် အသုံးပြုကြသည်။
ဘီအေခ်တီ၏ လုံခြုံရေးနေရာတွင် အငြင်းပွားမှုများ ဆက်လက်ရှိနေသော်လည်း အဓိက သိပ္ပံနည်းကျ အဖွဲ့အစည်းများက သတ်မှတ်ထားသည့် အသုံးပြုမှု ပမာဏအတွင်းတွင် ဘီအေခ်တီကို လုံခြုံသည်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ သဘောသောက်နိုင်သည့် အန္တရာယ်ဖြစ်စေသည့် ဓာတ်တိုးမှုကို ကာကွယ်ပေးသည့် ပစ္စည်းများ၏ အသုံးပြုမှု တိုးပေါက်လာခြင်းသည် စားသုံးသူများ၏ သဘောသောက်နိုင်သည့် ထုတ်ကုန်များကို ပိုမိုလိုလားလားသည့် လိုအပ်ချက်ကို ဖော်ပြသည်။ သို့သော် ဘီအေခ်တီအတွက် အဆုံးသတ်မှုမှု မဟုတ်ပါ။ အန္တရာယ်ဖြစ်စေသည့် ဓာတ်တိုးမှုကို ကာကွယ်ပေးသည့် စက်မှုလုပ်ငန်းတစ်ရပ်လုံးအတွက် ပိုမိုမြင့်မားသည့် အရည်အသွေးဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးသို့ အသစ်သည့် အစပေးခြင်းဖြစ်သည်။
သိပ္ပံနည်းကျ အသုံးပြုမှုနှင့် ပြည်သူ့အမြင်ကြား ချိတ်ဆက်ပေးခြင်းဖြင့် စားသုံးသူများအနေဖွင့် သတိထားမှုရှိသည့် ရွေးချယ်မှုများကို ပေးအပ်နေခြင်းသည် ဤကဲ့သို့သည့် ဓာတုပစ္စည်းများအပေါ် မှန်ကန်သည့် အမြင်ဖြစ်သည်။ အမျှော်အမြင်အရ အရာဝတ္ထုတစ်ခုလုံးသည် ပြည့်စုံခြင်းမရှိပါ။ သိပ္ပံနည်းကျ အခြေခံသည့် သတိထားမှုရှိသည့် အသုံးပြုမှုသာလျှင် နည်းပညာသည် လူသားများ၏ ကျန်းမာရေးနှင့် အဆင်ပြေမှုကို အမှန်တကယ် အကူအညီပေးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။